Ipamorelin

Opis produktu

Czym jest Ipamorelin?

Ipamorelin (NNC 26-0161) to syntetyczny pentapeptyd (peptyd złożony z pięciu aminokwasów) o sekwencji Aib-His-D-2-Nal-D-Phe-Lys-NH₂. Został opracowany przez duńską firmę Novo Nordisk pod koniec lat 90. XX wieku jako pochodna peptydu uwalniającego hormon wzrostu (GHRP-1).

Ipamorelin należy do klasy sekretogenów hormonu wzrostu (GHS – Growth Hormone Secretagogues), substancji stymulujących wydzielanie endogennego hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową. Jest klasyfikowany jako agonista receptora sekretogenu hormonu wzrostu (GHS-R1a), znanego również jako receptor greliny – endogennego hormonu produkowanego głównie w żołądku.

Unikalną cechą ipamorelinu, wyróżniającą go spośród innych peptydów tej klasy (jak GHRP-2 czy GHRP-6), jest wysoka selektywność wobec uwalniania hormonu wzrostu bez istotnego wpływu na wydzielanie innych hormonów przysadkowych.

Mechanizm działania

Ipamorelin działa poprzez precyzyjną aktywację receptora GHS-R1a, co prowadzi do kaskady zdarzeń molekularnych:

Aktywacja receptora greliny (GHS-R1a) – Ipamorelin naśladuje działanie greliny, wiążąc się z jej receptorem w przysadce mózgowej. Powoduje to zwiększenie produkcji cyklicznego AMP (cAMP) w komórkach somatotropowych, co stymuluje syntezę i uwalnianie hormonu wzrostu (GH).

Selektywność hormonalna – W badaniach na świniach ipamorelin znacząco zwiększał poziom GH w osoczu bez istotnych zmian w stężeniach ACTH, kortyzolu, prolaktyny, FSH, LH czy TSH. Ta selektywność różni go od GHRP-2 i GHRP-6, które podwyższają również poziom kortyzolu i ACTH.

Pulsacyjne uwalnianie GH – Ipamorelin indukuje fizjologiczny, pulsacyjny wzorzec uwalniania hormonu wzrostu, naśladując naturalne rytmy dobowe. Szczyt stężenia GH następuje około 40 minut po podaniu, po czym poziom szybko wraca do wartości wyjściowych.

Kaskada IGF-1 – Podwyższony poziom GH stymuluje wątrobę do produkcji insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1), który pośredniczy w wielu anabolicznych efektach hormonu wzrostu na tkanki obwodowe.

Kierunki badań naukowych

Ipamorelin jest przedmiotem badań przedklinicznych i wczesnych badań klinicznych w kilku obszarach terapeutycznych:

Badania nad składem ciała i metabolizmem

Hormon wzrostu odgrywa kluczową rolę w regulacji metabolizmu tłuszczów i białek. Badania na modelach zwierzęcych analizują wpływ ipamorelinu na lipolizę (rozkład tkanki tłuszczowej), syntezę białek mięśniowych oraz ogólny skład ciała. W 9-tygodniowym badaniu na myszach z niedoborem GH, ipamorelin indukował przyrost masy ciała, przy czym nie obserwowano organomegalii (powiększenia narządów wewnętrznych), co odróżnia go od egzogennego hormonu wzrostu.

Badania nad gęstością mineralną kości

Hormon wzrostu i IGF-1 są istotnymi regulatorami metabolizmu kostnego. W 12-tygodniowym badaniu na dorosłych samicach szczurów, ipamorelin zwiększał zawartość minerałów kostnych (BMC) mierzoną metodą DXA. Zwiększenie przekroju kości korowej sugeruje stymulację formowania kości od strony okostnej. W innym badaniu na szczurach otrzymujących glikokortykosteroidy, ipamorelin czterokrotnie zwiększał tempo formowania kości okostnowej, przeciwdziałając katabolicznym efektom steroidów.

Badania nad wzrostem kości długich

W badaniach na szczurach ipamorelin podawany podskórnie przez 15 dni zwiększał tempo wzrostu kości długich (longitudinal growth rate) w sposób zależny od dawki. Efekt ten sugeruje potencjalne zastosowania w kontekście zaburzeń wzrostu u dzieci, choć wymaga to potwierdzenia w badaniach klinicznych.

Badania gastroenterologiczne

Receptor GHS-R1a występuje nie tylko w przysadce, ale również w przewodzie pokarmowym. Badania przedkliniczne na modelach pooperacyjnej niedrożności jelit (POI – postoperative ileus) wykazały, że ipamorelin przyspieszał opróżnianie żołądka i przywracał motorykę przewodu pokarmowego. W randomizowanym badaniu klinicznym II fazy u pacjentów po resekcji jelita, ipamorelin był dobrze tolerowany, choć główne punkty końcowe nie osiągnęły istotności statystycznej.

Badania nad katabolizmem steroidowym

Glikokortykosteroidy wywołują katabolizm białek i osłabienie mięśni. W modelach zwierzęcych ipamorelin redukował nasiloną syntezę mocznika w wątrobie, poprawiał bilans azotowy oraz normalizował zawartość azotu w narządach u szczurów leczonych prednizolonem, sugerując potencjał w przeciwdziałaniu efektom ubocznym przewlekłej steroidoterapii.

Badania nad starzeniem

Starzenie wiąże się ze spadkiem endogennego wydzielania GH i greliny. Agonisty receptora GHS-R1a są badane pod kątem przywracania młodzieńczego profilu hormonalnego. Badania na starych myszach z użyciem podobnych agonistów wykazały częściowe przywrócenie funkcji grasicy oraz poprawę masy mięśniowej i gęstości kości.

Kontekst naukowy

Ipamorelin wpisuje się w szerszą dziedzinę badań nad sekretogenami hormonu wzrostu, która obejmuje zarówno peptydy (GHRP-2, GHRP-6, heksarelina), jak i związki niepeptydowe (ibutamoren/MK-677, makimorelina). Na tle tej klasy związków ipamorelin wyróżnia się:

• Najwyższą selektywnością wobec uwalniania GH spośród peptydowych GHS
• Brakiem istotnego wpływu na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA)
• Profilem bezpieczeństwa porównywalnym z GHRH (hormonem uwalniającym hormon wzrostu)

Makimorelina, niepeptydowy agonista GHS-R1a, uzyskała zatwierdzenie FDA jako test diagnostyczny niedoboru hormonu wzrostu u dorosłych, co potwierdza kliniczny potencjał tej klasy związków.

Profil bezpieczeństwa w badaniach

W opublikowanych badaniach przedklinicznych i wczesnych badaniach klinicznych ipamorelin wykazywał korzystny profil bezpieczeństwa:

• W badaniu II fazy u pacjentów po resekcji jelita, ipamorelin w dawce 0,03 mg/kg dwa razy dziennie przez 7 dni był dobrze tolerowany
• Najczęstsze działania niepożądane obejmowały przejściowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia
• Nie obserwowano istotnych zmian w poziomach ACTH i kortyzolu nawet przy dawkach 200-krotnie przekraczających ED50 dla uwalniania GH

Długoterminowy profil bezpieczeństwa wymaga dalszych badań klinicznych.

Bibliografia – najnowsze badania naukowe

1. Sinha DK, Balasubramanian A, Tatem AJ, et al. Beyond the androgen receptor: the role of growth hormone secretagogues in the modern management of body composition in hypogonadal males. Transl Androl Urol. 2020;9(Suppl 2):S149-S159. PMC
2. Ishida J, Saitoh M, Ebner N, et al. Growth hormone secretagogues: history, mechanism of action, and clinical development. JCSM Rapid Commun. 2020;3(1):25-37. Wiley
3. Beck DE, Sweeney WB, McCarter MD; Ipamorelin 201 Study Group. Prospective, randomized, controlled, proof-of-concept study of the Ghrelin mimetic ipamorelin for the management of postoperative ileus in bowel resection patients. Int J Colorectal Dis. 2014;29(12):1527-34. PubMed
4. Raun K, Hansen BS, Johansen NL, et al. Ipamorelin, the first selective growth hormone secretagogue. Eur J Endocrinol. 1998;139(5):552-61. PubMed
5. Andersen NB, Malmlöf K, Johansen PB, et al. The growth hormone secretagogue ipamorelin counteracts glucocorticoid-induced decrease in bone formation of adult rats. Growth Horm IGF Res. 2001;11(5):266-72. PubMed
6. Johansen PB, Nowak J, Skjærbæk C, et al. Ipamorelin, a new growth-hormone-releasing peptide, induces longitudinal bone growth in rats. Growth Horm IGF Res. 1999;9(2):106-13. PubMed
7. Aagaard NK, Grøfte T, Greisen J, et al. Growth hormone and growth hormone secretagogue effects on nitrogen balance and urea synthesis in steroid treated rats. Growth Horm IGF Res. 2009;19(3):252-8. PubMed
8. Svensson J, Lall S, Dickson SL, et al. The GH secretagogues ipamorelin and GH-releasing peptide-6 increase bone mineral content in adult female rats. J Endocrinol. 2000;165(3):569-77. PubMed
9. Smith RG, Sun Y, Ber E, et al. Ghrelin receptor (GHS-R1A) agonists show potential as interventive agents during aging. Ann N Y Acad Sci. 2007;1119:147-64. PubMed
10. Greenwood-Van Meerveld B, Tyler K, Mohammadi E, Pietra C. Efficacy of ipamorelin, a ghrelin mimetic, on gastric dysmotility in a rodent model of postoperative ileus. J Exp Pharmacol. 2012;4:149-55. PMC